बीड : अविनाश पाठक यांना संबंधित प्रकरणात अद्याप जामीन मिळालेला नसल्याचे उपलब्ध न्यायालयीन आदेशांवरून स्पष्ट झाले आहे. २० ऑगस्ट २०२६ रोजीच्या स्थितीनुसार पाठक यांचा नियमित जामीन अर्ज यापूर्वीच गुणवत्तेच्या अर्थात merits वर न्यायालयाने फेटाळला आहे. त्यानंतर दाखल करण्यात आलेला डिफॉल्ट अथवा स्टॅट्युटरी जामीन अर्जही न्यायालयाने नामंजूर केला आहे. त्यामुळे जामिनासाठी केलेल्या दोन्ही प्रयत्नांना न्यायालयीन स्तरावर यश आलेले नाही.
या प्रकरणात अविनाश पाठक यांनी सुरुवातीला नियमित जामिनासाठी न्यायालयात अर्ज दाखल केला होता. नियमित जामीन अर्जावर सुनावणी करताना न्यायालयाने प्रकरणातील उपलब्ध कागदपत्रे, तपासाची स्थिती, आरोपांचे स्वरूप आणि संबंधित कायदेशीर बाबींचा विचार केला. त्यानंतर न्यायालयाने हा अर्ज merits वर फेटाळून लावला.
नियमित जामीन अर्ज फेटाळल्यानंतरही पाठक यांच्यासमोर कायद्यानुसार उपलब्ध असलेला दुसरा पर्याय होता. तपास यंत्रणेने कायद्याने निर्धारित केलेल्या मुदतीत आरोपपत्र दाखल केले नसल्यास आरोपीला काही परिस्थितीत डिफॉल्ट अथवा स्टॅट्युटरी जामिनाचा हक्क प्राप्त होतो. याच तरतुदीच्या आधारे पाठक यांनी त्यानंतर डिफॉल्ट जामिनासाठी न्यायालयात अर्ज केला.
मात्र, या अर्जावर झालेल्या सुनावणीनंतर न्यायालयाने तोही फेटाळला. त्यामुळे नियमित जामीन आणि डिफॉल्ट जामीन या दोन्ही मार्गांवर पाठक यांना सध्या दिलासा मिळालेला नाही.
दोन्ही अर्जांमध्ये काय फरक?
नियमित जामीन हा प्रामुख्याने न्यायालयाच्या विवेकाधिकारावर अवलंबून असतो. आरोपीच्या विरोधातील आरोप, पुराव्यांची स्थिती, तपासाची दिशा, आरोपीचा पूर्वइतिहास, तो तपासात सहकार्य करतो की नाही, तसेच तो पुराव्यांवर किंवा साक्षीदारांवर प्रभाव टाकण्याची शक्यता आहे का, अशा विविध बाबींचा न्यायालय विचार करू शकते.
दुसरीकडे, डिफॉल्ट किंवा स्टॅट्युटरी जामीन हा तपास यंत्रणेने कायद्यातील निर्धारित कालमर्यादेत आरोपपत्र दाखल न केल्यास निर्माण होणाऱ्या वैधानिक हक्काशी संबंधित असतो. त्यामुळे नियमित जामीन अर्ज आणि डिफॉल्ट जामीन अर्ज यांची कायदेशीर चौकट वेगळी आहे.
पाठक यांच्या प्रकरणात नियमित जामीन अर्ज merits वर फेटाळल्यानंतर डिफॉल्ट जामिनासाठी करण्यात आलेला अर्जही न्यायालयाने फेटाळल्याने त्यांना तत्काळ न्यायालयीन दिलासा मिळालेला नाही.
२० ऑगस्टपर्यंत जामीन मंजूर झालेला नाही
उपलब्ध न्यायालयीन आदेशांची २० ऑगस्ट २०२६ पर्यंतची स्थिती पाहता, अविनाश पाठक यांना या प्रकरणात कोणत्याही टप्प्यावर जामीन मंजूर झाल्याचे दिसून येत नाही. उलट, नियमित जामीन अर्जानंतर दाखल करण्यात आलेला डिफॉल्ट जामीन अर्जही फेटाळण्यात आल्याने त्यांची न्यायालयीन लढाई अद्याप सुरूच आहे.
दरम्यान, जामीन अर्ज फेटाळला जाणे म्हणजे संबंधित आरोपी दोषी ठरल्याचा अर्थ होत नाही. जामीन हा स्वतंत्र न्यायालयीन प्रक्रिया असून, प्रकरणातील अंतिम दोषसिद्धी किंवा निर्दोष मुक्तता ही पुढील न्यायालयीन सुनावणी आणि पुराव्यांच्या परीक्षणावर अवलंबून असते.
आता पाठक यांच्याकडून पुढील कायदेशीर पर्याय म्हणून उच्च न्यायालयात जामिनासाठी अर्ज केला जातो का, अथवा अन्य कोणती कायदेशीर प्रक्रिया अवलंबली जाते, याकडे लक्ष लागले आहे.
थोडक्यात, २० ऑगस्ट २०२६ रोजीच्या उपलब्ध न्यायालयीन नोंदीनुसार अविनाश पाठक यांचा नियमित जामीन अर्ज merits वर आणि त्यानंतरचा डिफॉल्ट/स्टॅट्युटरी जामीन अर्ज अशा दोन्ही अर्जांना न्यायालयाकडून नकार मिळाला असून, या प्रकरणात त्यांना अद्याप जामीन मंजूर झालेला नाही.
